Tarih Yazıcılığının Gelişimi Nedir? Tarih Yazıcılığı ile İlgili Gelişmeler Nelerdir?

Tarih
  TARİH İLE YAZI ARASINDAKİ İLİŞKİ * Tarih YAZI ile başlar. Yazıdan önceki devirler hakkında sağlıklı bilgi edinmek zor olduğundan, bu   dönemlere “Tarih Öncesi Devirler= Prehistorik Devirl...
EMOJİLE

 

TARİH İLE YAZI ARASINDAKİ İLİŞKİ

* Tarih YAZI ile başlar. Yazıdan önceki devirler hakkında sağlıklı bilgi edinmek zor olduğundan, bu   dönemlere “Tarih Öncesi Devirler= Prehistorik Devirler” veya “Karanlık Çağlar” denir.

Tarih Yazıcılığının Gelişimi

*İnsanlar, çeşitli alanlarda edindiği tecrübeleri gelecek nesillere aktarmak için  olayları kaydetme ihtiyacı duymuştur. Bundan dolayı kendileri ile ilgili çeşitli konuları yazılı hâle getirmişlerdir.

*Hititlerde anallar (yıllıklar), Kök Türklerde kitabeler, Osmanlılarda vakayinameler, Ruslarda kronikler tarih yazıcılığına örnek gösterilebilir.

*Ancak tarih yazıcılığı insanların ihtiyaçlarına, beklentilerine, dönemin siyasi, sosyal, ekonomik, kültürel özelliklerine göre değişiklik göstermiştir.

*Bunun sonucunda farklı tarih yazım ve kuramları ortaya çıkmıştır. Bunun temel sebebi, insanların zaman içerisinde düşünce ve ihtiyaçlarında meydana gelen değişikliklerdir.

HİKÂYECİ TARİH YAZICILIĞI 

*İlk olarak Eski Yunanda MÖ V. yüzyılda yaşamış olan Herodotos (Herodot)’un yazdığı Tarih (Historia) bu türün ilk örneğidir.

*Bu tür tarih yazıcılığında hikâye ve efsanelerle dolu bilgiler nakledilir.

*Genellikle yer ve zamandan bahsedilmekle birlikte sebep ve sonuç ilişkileri üzerinde çok durulmaz.

*XVIII. yüzyıla kadar Avrupa ve İslam dünyası tarihçiliğinde bu tarzda kaleme alınan eserler vardır.

ÖĞRETİCİ TARİH YAZICILIĞI

*Öğretici tarzda eser veren tarihçiler, mensup oldukları toplumu harekete geçirerekmillî birlik ve dayanışma ruhunu geliştirmek  istemişlerdir.

*Bu tarzın ilk temsilcisi Thukydides (Tukidides)’ tir.

*Büyük yenilgileri takip eden zamanlarda ya da toplumun fikir yönünden birlik içinde olmadığı dönemlerde bu eserler ilgi çekmiştir.

*ÖzellikleAvrupa’da ve Türkiye’de XIX. yüzyıla kadar bu tarih yazıcılığı devam etmiştir

Araştırıcı tarih yazıcılığı

*18.yüzyılda doğmuştur.

*Bu tarz tarihyazıcılığında tarihî olaylar tek bir sebebe dayandırılmamış,dönemin toplumsal, ekonomik, siyasi, dinî, kültürel yapıları ayrıntılarıyla ele alınmıştır.

*Bu tür tarih yazıcılığında tarih olaylar kaynaklara dayalı olarak araştırılır.

*Ayrıca eserlerde araştırıcı tarih yazıcılığında olayların gelişimi, yeri, zamanı, sebep ve sonuçları ve bunlar arasındaki ilişkiler bir bütün olarak değerlendirilmiştir

YAZI İLE İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLER

* İlk yazıyı Sümerler bulmuştur.(Çivi Yazısı)

*Bugün kullandığımız alfabeyi, ilk olarak Fenikeliler kullanmış, onlardan Yunanlılar ve Romalılar alarak geliştirmişler ve böylelikle LATİN alfabesi ortaya çıkmıştır.

*Yazı,Anadolu’ya ilk olarak ASURLULAR tarafından TUNÇ devrinde getirilmiştir.

*Türk Tarihinin ilk yazılı eserleri GÖKTÜRK (ORHUN) KİTABELERİDİR.

*Eski Yunanlılarda MÖ V. yüzyılda Herodotos ile başlayan tarih yazıcılığı Thukydides ile devam etmiştir.

*Orta Çağ Avrupa’sında ise tarih anlayışı, eleştiriden uzak, “kilise tarihi” şeklinde bir gelişim göstermiştir.

*Orta Çağın sonunda tarih yazıcılığına eleştirel yöntemi kazandıran Rönesans düşünürleridir.

*İslam tarih yazıcılığı, VII. yüzyılda olayların hikâyeci anlatım tarzıyla nakledilmesi şeklinde ortaya çıkmıştır.

*XV. yüzyılda Ibn Haldun konularını tarih felsefesi çerçevesinde ele almıştır.

*vakanüvislik, XVIII. yüzyılın başlarından itibaren ön plana çıkmıştır. *Osmanlı merkez teşkilatında devlet tarihçisi olan  vakanüvisler, kendilerinden önce yazılan olayları derlemişler ve görevli bulundukları dönemin olaylarını kaydetmişlerdir. * Osmanlı Devleti’nde vakanüvislerden önce olayların kaydını “şehnameci” adı verilen görevliler tutmuştur. *İlk vakanüvis Halepli Mustafa Naima Efendi’dir.

Cumhuriyet Döneminde Tarih Yazıcılığı

*Osmanlı tarih yazıcılığının mirası olan İslam merkezli tarih yorumlarına alternatif olarak 1930’larda Türklerin dünya uygarlıklarının gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu kanıtlamayı amaçlamıştır.  *Atatürk’ün 1931’de kurduğu Türk Tarihi Tetkik Cemiyetinin amacı Türk, İslam ve dünya tarihini incelemek ve elde edilen sonuçları her türlü yolla yaymaktır.

(Abid Yaşaroğlu Hocanın Ders Notlarından…)

Yorumla

FİKRİNİ BELİRT TARTIŞMAYA KATIL

Bu Yazıya İlk Yorumu Siz Yapın!
nem kurutmakoku giderme