1932-1939 Arası Türk Dış Politikası

Tarih
TÜRKİYE’NİN MİLLETLER CEMİYETİNE GİRİŞİ *Milletler Cemiyetinin kurulma çalışmalarının yapıldığı dönemde Türkiye’nin uluslararası ilişkilerde varlık gösterebilecek bir siyasi durumu yoktu. *Paris Barış...
EMOJİLE

TÜRKİYE’NİN MİLLETLER CEMİYETİNE GİRİŞİ

*Milletler Cemiyetinin kurulma çalışmalarının yapıldığı dönemde Türkiye’nin uluslararası ilişkilerde varlık gösterebilecek bir siyasi durumu yoktu.

*Paris Barış Konferansı’ndan sonra kurulmuş olan cemiyet, oluşturulmaya başlanan düzenin kusursuz işlenmesi için çaba sarf eder görüntüdeydi.

*Cemiyetin Musul Sorunu sırasında İngiltere’den yana tutum sergilemesi Türkiye’nin tepkisini çekti ve üye olma sürecini geciktirdi.

*1930’dan itibaren Avrupa’da güç dengelerinde yaşanan değişmelere bağlı olarak Türkiye, Milletler Cemiyetiyle de ilgilenmeye başladı.

*1932’de Milletler Cemiyeti Genel Kurulu, Türkiye’yi oy birliğiyle kabul etti.

BALKAN ANTANTI (1934)

*Balkanlardaki yakınlaşma süreci 1930’daki Türk-Yunan iş birliğinin sağlanması ile başladı.

*Almanya’da kurulan Nazi Partisinin iktidara geçmesi ve İtalya’nın Balkanları vadedilmiş toprakları olarak ilan etmesiyle hız kazandı.

*Bulgaristan, Yunanistan ile yaşadığı Batı Trakya sorunu nedeniyle bu çalışmalardan uzak kalmayı tercih etti.

*Türkiye ile Yunanistan arasında başlayan yakınlaşmaya, daha sonra Yugoslavya ve Romanya da katıldı.

*Bu dört devlet ortak tehlikeye karşı Balkan Antantı’nı imzaladı (9 Şubat 1934)

*Balkan Antantı ile üye devletlerin sınırları güvence altına alındı.

*Balkan Antantı’nınesas amacı, ortak düşman sayılan Almanya ve İtalya’ya karşı birlikte savunma bloğu oluşturmaktı.

MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ (1936)

*Türkiye, Lozan Barış Antlaşması’yla bir arada imzalanan Boğazlar Sözleşmesi’nin getirdiği kısıtlamalardan dolayı gittikçe artan bir kaygı içerisindeydi.

*Almanya, Versay Antlaşması’nı tanımadığını ilan etti.

*İtalya’da yükselen faşizm, Akdeniz Havzası’nı yayılma alanı olarak gördüğünden saldırgan tutum sergilemeye başlarken Japonya’da aşırı milliyetçiler yönetimdeki etkileri artırarak yayılma planları uygulamaya giriştiler.

*Türkiye’nin Boğazların statüsünde değişiklik yapılması yolundaki isteği, Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ni imzalayan devletler tarafından olumlu karşılandı.

*İngiltere ve Sovyetler Birliği Türkiye’yi bu konuda desteklediler. Bu gelişmeler sonucunda 20 Temmuz 1936’da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’yle;

*Boğazlar Komisyonu kaldırıldı.

*Boğazlarda askerden arındırılmış olan bölgede Türkiye’nin asker bulundurmasına izin verildi.

*Ticaret gemilerinin Boğazlardan geçişi serbest bırakıldı. Buna karşılık yabancı savaş gemilerinin geçişleri sınırlandırıldı.

SADABAT PAKTI (1937)

*Türkiye, İran, Irak ve Afganistan, 8 Temmuz 1937’de Tahran’daki Sadabad Sarayı’nda ‘’Sadabad Paktı’’ adını alan antlaşmayı imzaladılar.

HATAY’IN ANAVATANA KATILMASI (1939)

*Türkiye ile Fransa arasında 20 Ekim 1921’de imzalanan Ankara Antlaşması, Suriye sınırları içinde bırakılan Hatay ve İskenderun’a özel bir yönetim şekli tanınmıştı.

*Fransa ‘’manda’’ yönetimi altında bulunan Suriye’ye 1936 yılında bağımsızlık vermeyi kararlaştırınca Hatay’ın statüsünün ne olacağı konusu ortaya çıktı.

*Türkiye İskenderun’a bağımsızlık verilmesini istedi.

*Milletler Cemiyeti, Hatay’ın iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Suriye’ye bağlı ‘’ayrı bir siyasi yapı’’ olmasını kabul etti.

*Yapılan seçimlerde, Hatay’da oluşturulacak olan Meclisin 40 üyeliğinden 22’sini Türkler kazandı.

*Meclis, 2 Eylül 1938’de yaptığı ilk toplantıda Bağımsız Hatay Cumhuriyet’ini ilan etti ve Tayfur Sökmen devlet başkanı oldu.

*23 Haziran 1939’da Türkiye ile Fransa arasında yapılan anlaşmayla Hatay’ın Türkiye’ye katılması kabul edildi.

*Hatay Cumhuriyeti 30 Haziran 1939’da Türkiye sınırları içine katılacaktı.

Abid Yaşaroğlu Hocanın Ders Notlarından…

 

Yorumla

FİKRİNİ BELİRT TARTIŞMAYA KATIL

Bu Yazıya İlk Yorumu Siz Yapın!
nem kurutmakoku giderme